Europako SUPREME-PILOTS proiektuak prestazio handiko jatorri biologikoko kopolimeroak garatuko ditu, PLA konbentzionalaren mugak gainditzeko eta industriako zenbait produktutan erabili ahal izateko.
GAIKERek, Basque Research and Technology Alliance (BRTA) partzuergoko kideak, SUPREME-PILOTS proiektuan (Sustainable development of advanced coPolymers through Reactive Extrusion and Material Evaluation on industrial platforms) parte hartzen du. Horizon Europek finantzatutako proiektu europarra da, eta prestazio handiko oinarri biologikoko kopolimero berriak garatzea eta industriako zenbait produktutan erabiltzen hastea du helburu.
SUPREME-PILOTS proiektuaren helburua PLA konbentzionalaren muga batzuk gainditzea da, hala nola hauskortasuna, talkarekiko erresistentzia txikia eta jatorri fosileko zenbait material baino moldakortasun txikiagoa. Horretarako, jatorri biologikoko polimeroen aitzindariak garatzen lan egingo dute proiektuan, hala nola biopoliester-poliolak eta bioPTMG, eta gero horiek estrusio erreaktiboaren (REX) bidez kopolimero berriak lortzeko erabiliko dituzte. Ekoizpen-prozesu jarrai horretan, materialak aldi berean berotzen, nahasten eta kimikoki aldatzen dituzte.
Adimen artifizialean eta Europako lehengai aurreratuen erabileran oinarritutako ekoizpen-metodo berritzaile, jasangarri eta eskalagarri horri esker, ezaugarri hobeak dituzten materialak garatuko dituzte eta energia-kontsumoa, hondakinak, fabrikazio-kostuak eta beharrezko proba kopurua murriztuko dituzte. Horri guztiari esker, laborategiko ikerketatik eskala industrialeko ekoizpenera pasatzeko prozesua azkarragoa izango da.
Ondoren, garatutako materialak hainbat industria-prozesutara eta aplikazio errealetara moldatuko dituzte eta bertan probatuko dituzte, TRL 7 heldutasun teknologiko maila lortzeko. Erabileren artean, aparrezko kirol-ekipamendua, hiri-altzariak, zoladura teknikoak eta seinaleztatzeko zinta industrialak daude. Horrez gain, beste sektore batzuetan erabiltzeko aukera ere aztertuko dute, hala nola biomedikuntzan, elektronikan eta garraioan, eta, hala, materialak erabiltzeko eta merkaturatzeko aukerak zabalduko dituzte.
Proiektuan, gainera, garatutako material eta produktuen bizi-ziklo osoa ebaluatuko dute, baita bizitza erabilgarriaren amaieran nola berrerabili, birziklatu edo berreskura daitezkeen.
GAIKERen lana
GAIKERek, ingurumen-ebaluazioan, segurtasunean eta birziklatze-estrategietan eta bizi-amaieran aditua denez, hainbat lan-paketetan parte hartzen du. Gainera, WP5en buru da, kopolimero berrien Safe and Sustainable by Design (SSbD) profila ebaluatzeko. Lan horri esker, hasierako garapen-etapetatik, segurtasun, jasangarritasun eta zirkulartasun irizpideak kontuan hartuko dituzte materialen diseinuan.
Zentroak egingo dituen jardueren artean, honako hauek daude: kopolimero berriek giza osasunean eta ingurumenean izan ditzaketen eraginak ebaluatu, bizi-zikloaren analisia (LCA) egin, eta azterketa sozioekonomikoak eta jasangarritasunari buruzko azterketak egin.
Gainera, lortutako emaitzetan oinarrituta, materialak eta haien fabrikazio-prozesuak hobetzeko gomendioak ezarriko dituzte, segurtasuna eta jasangarritasuna kontuan hartuz. Halaber, material horiek balio-bizitzaren amaieran sailkatzeko, bereizteko eta birziklatzeko estrategiak diseinatu eta baliozkotuko dituzte, eta Europako Safe and Sustainable by Design esparrua indartzeko gomendioak ere egingo dituzte.
AITIIP FUNDAZIOAk koordinatzen du proiektua, eta hainbat herrialdetako 14 bazkide biltzen ditu. 48 hilabeteko iraupena izango du, 2026ko ekainetik 2030eko maiatzera arte.
Proiektuak EBko Horizon Europe ikerketa eta berrikuntza programaren finantzaketa jaso du, 101178218 zenbakidun dirulaguntza-hitzarmenari jarraikiz.