SERVET proiektuak balio zirkularreko kate berri bat garatuko du hondakin konplexuetan dauden oinarrizko eta estrategiazko lehengaiak berreskuratzeko.
GAIKER Zentro Teknologikoa, Basque Research & Technology Alliance-ko (BRTA) kidea izanik, SERVET proiektuan (Burujabetza estrategikoaren zerbitzura dauden ekonomia zirkularreko prozesu berrien ikerketa) parte hartzen ari da. Proiektu horren helburua da balio-kate zirkular, eraginkor, jasangarri eta teknologikoki aurreratu berri bat diseinatzea, hondakin konplexuetan dauden funtsezko lehengaiak eta estrategikoak gaika berreskuratzeko.
Proiektuak kontsumo ondorengo eta industriako hondakinen korronte ezberdinen balorizazioa ikertuko du, besteak beste, panel fotovoltaiko eta hibridoak, zirkuitu inprimatuko plakak (PCBak), jatorri industrialeko eduki metalikoak dituzten frakzioak eta bestelako hondakin solido konplexuak. Korronte horietatik abiatuta, lehengai kritikoak (kobrea, silizioa, tantaloa, niobioa) eta balio handiko beste metal batzuk (zilarra eta eztainua) berreskuratzeko irtenbideak garatuko dira.
Sektore estrategikoetarako (energia berriztagarriak, digitalizazioa, automobilgintza eta industria elektronikoa) funtsezko lehengaien eskaera gero eta handiagoa da, eta horrek erronka handiak dakarzkio Europako industriari. Kanpo-baliabideekiko mendekotasunak eta hornidura-kateak bermatu beharrak ezinbesteko egiten dute hondakinetan dauden balio handiko materialak berreskuratzeko aukera emango duten eredu zirkularragoak bultzatzea. Testuinguru horretan sortu zen SERVET, CDTIk finantzatutako eta Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak lagundutako proiektua, Misioak 2025 deialdiaren esparruan.
Tradebe Environmental Services da proiektuaren burua, BBAIak eta beste metal batzuk birziklatzeko instalazioen bitartez, eta beste zortzi enpresak ere hartzen dute parte: LENZ, Técnicas Reunidas, Atlantic Copper, Abora, Lurederra, INM, Eurecat eta Cenim. SERVETek hurbilketa sistemiko eta interdisziplinarra planteatzen du, materialen aurretratamendu, egokitzapen eta bereizketa automatizatuko teknologia aurreratuak eta erauzketa- eta arazketa-prozesu berritzaile oso selektibo, eraginkor eta jasangarriak uztartzen dituena. Era berean, teknologia optiko aurreratuetan oinarritutako lineako analisi eta monitorizazio teknikak barneratzen ditu, hala nola, RGB ikusmen artifiziala, irudi hiperespektrala (HSI), LIBS espektroskopia, NIR eta Raman, adimen artifizialeko algoritmoekin integratuak.
Proiektu honen estrategia osatzeko, berreskuratutako materialak berriz sartu dira balio erantsi handiko industria-aplikazio berrietan, eta eredu zirkular integrala sustatu da. Haien aplikazio potentzialen artean, eguzki-panel berriak eta tinta eroale funtzionalak fabrikatzea dago, eta baliabideak modu eraginkorragoan kudeatzen, inportatutako lehengaiekiko mendekotasuna murrizten eta ingurumen-inpaktua minimizatzen laguntzen du.
GAIKERen zeregina
GAIKER espezialista da materialak identifikatzeko eta automatikoki bereizteko teknologiak garatzen, eta, ondorioz, estrategia aurreratu berriak ikertzen lagunduko du, hondakin konplexuak identifikatzeko, sailkatzeko eta gaika bereizteko.
Horretarako, ikusmen artifizialean (RGB irudia), irudi hiperespektralean (HSI), LIBS espektroskopian eta Raman espektroskopian oinarritutako karakterizazio- eta identifikazio-teknologia aurreratuak garatuko eta aplikatuko ditu zentro teknologikoak, adimen artifizialeko algoritmoekin eta sailkapen adimenduneko sistemekin integratuta. Soluzio horiei esker, material interesgarrien detekzioa, karakterizazioa, bereizketa automatizatua eta aurre-zentratzea optimizatu ahal izango dira, ondoren baliabideak berreskuratzeko.
Era berean, GAIKERek aurretratamendu selektiboak, materialak linean kontrolatzeko eta karakterizatzeko teknika analitiko aurreratuak eta metalak berreskuratzeko eguzki-graduko silizioa lortzeko metodo fisiko, kimiko eta termomekanikoak ikertuko ditu. Azkenik, errendimendua, eskalagarritasuna eta bideragarritasun teknikoa ebaluatuko ditu, lehengai kritikoak berreskuratzeko eta ondoren aplikazio industrial berrietan balorizatzeko.
Garapen Teknologikorako eta Berrikuntzarako Zentroak (CDTI) finantzatu du proiektua, eta Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak lagundu du, Misioak 2025 deialdiaren esparruan.